Vertaalbureau met ISO-certificaat: een meerwaarde of niet?

In de vertaalsector doen er twee ISO-normen de ronde: EN 15038 en EN ISO 17100:2015. En daarnaast is er uiteraard ook nog ISO 9001. De twee eerste normen houden eigenlijk in dat het vertaalbureau een revisiefase – dus een tweede vertaler die nog eens de vertaling met het origineel vergelijkt – moet organiseren.

Toeval bestaat niet

In februari kwam ik er echter toevallig achter dat een van mijn grootste vertaalbureauklanten met ISO 17100:1995 zijn eindklant een vertaling had geleverd zonder revisie en dit zonder medeweten van de klant. Integendeel zelfs: de klant had eigenlijk absolute topkwaliteit gewenst, want het ging om een cruciaal document, maar dat had het vertaalbureau gewoon naast zich neergelegd, met alle gevolgen vandien.

Omdat ik uit ervaring weet dat er met revisie – en dus de ISO-certificering – vaak een loopje wordt genomen, besloot ik even de vertaalbureaus, al dan niet met ISO-certificering waarvoor ik in 2017 tot op heden al gewerkt heb, onder de loep te nemen:

Mijn vertaalbureauklanten

Zelfs van de vertaalbureaus waarvoor ik werk, weet ik dat er een aantal zijn die het met revisie niet zo nauw nemen, ook al vermelden de meesten wel die normen op hun website:

  • Mijn grootste Duitstalige vertaalbureau met ISO-certificering doet het soms wel maar soms ook niet, en de klant is daar niet altijd van op de hoogte.
  • Van een ander groot Duits bureau weet ik uit hun handtekening en hun website dat zij de ISO-certificering hebben behaald. Zij vermelden zelfs uitdrukkelijk dat er een “tweede, gekwalificeerde vertaler” als revisor optreedt, terwijl ik van alle vertalingen die ik al voor hen gedaan heb, weet dat er geen enkele is gereviseerd door een Nederlandstalige collega: zij doen zelf een Quality Check met hun vertaalprogramma en that’s it.

Van de 14 vertaalbureaus waarvoor ik dit jaar al gewerkt heb, zijn er:

  • 7 die effectief een revisieronde inlassen, 1 daarvan heeft zelfs geen ISO-certificering;
  • 3 waarvan ik vermoed dat ze het wel doen;
  • 4, waaronder degene die ik hierboven vermeld, die het dus absoluut niet doen.

Als ik dan kijk naar de freelance collega-vertalers waarvoor ik in 2016 en 2017 al heb gewerkt, lassen ze allemaal een revisieronde in. En toch heeft geen enkele van hen een ISO-certificering.

!! Voor de vertalers die meelezen: let op bij het ondertekenen van overeenkomsten met vertaalbureaus! Er zijn er die (ondanks hun ISO-certificering) de gehele verantwoordelijkheid van de vertaling bij jou leggen, met soms torenhoge boetes als er toch nog een fout in jouw vertaling zou opduiken of als de klant niet tevreden zou zijn over de vertaling. Dit is hun verantwoordelijkheid, niet die van jou! Jij moet uiteraard uitstekende kwaliteit afleveren, maar een revisiefase is echt niet voor niets: als vertaler ben je ook maar een mens en soms zie je dingen over het hoofd of heeft een tweede persoon gewoon een betere ingeving voor een bepaalde zin. 

Uit bovenstaande cijfers zou u kunnen afleiden dat de kans dat er ook efffectief een grondige revisie in vertaalbureaus gebeurt bijna 50% is, los van het feit of zij ISO-gecertificeerd zijn of niet. Of dit klopt, durf ik niet met zekerheid te zeggen, maar als ik even grasduin in de vertaalbureaus waarvoor ik in het verleden al gewerkt heb, zijn er maar een aantal waarvan ik pertinent met zekerheid durf te stellen dat ze met een kwaliteitsrevisor werken, dat wil zeggen hem/haar ook voldoende tijd geven en voldoende betalen voor een grondige revisie.

Mijn advies: vraag echt uitdrukkelijk of er een revisieronde wordt ingelast en laat indien mogelijk ook de kwaliteit van de uiteindelijke vertaling controleren door een native speaker (een medewerker, klant of leverancier die deze taal als moedertaal heeft bijvoorbeeld). Waarom? Omdat papier – en e-mails en websites – heel verduldig zijn…

Of kies gewoon voor een freelancevertaler, dan is de kans veel groter dat u kwaliteit krijgt. Want ook al zijn wij in theorie niet verplicht om een revisieronde in te lassen, de meesten doen het toch omdat wij geen teksten met fouten de wereld willen insturen.

Kwaliteit is voor ons, freelancevertalers, het allerbelangrijkste. Het is ons visitekaartje naar de buitenwereld. Kwalitatieve vertalingen afleveren, dat is onze passie.

Voor meer info over de ISO-norm ISO 17100:1995 verwijs ik u naar het Engelstalige artikel: 10 Questions about the New Translation Services Standard. Punt 5 gaat over de verschillende soorten revisie.

Els Peleman
EP Vertalingen


Over EP Vertalingen

Ik ben Els Peleman, freelancevertaalster Frans-Duits naar het Nederlands. Omdat ik merk dat er heel wat misverstanden bestaan over vertalen en de job als zelfstandig vertaler en ondernemer in het algemeen, heb ik deze blogpagina gecreëerd. Met artikelen over het reilen en zeilen in de vertaalwereld en vertaalverhalen wil ik u wegwijs maken in mijn wereld en u laten zien wat ik allemaal voor u doe (en dat is veel meer dan alleen woordjes vertalen).

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *